Voor Zwolse sportverenigingen en sportorganisaties stond vorige week donderdag de jaarlijkse ‘Sporttoost’ van de Sportraad Zwolle op het programma. Namens Sportraad Zwolle nam voorzitter Lourens de Jong het woord. Voor alle Zwolse sportliefhebbers volgt hieronder de tekst van zijn interessante toespraak.

Lourens de Jong.

Heeft Zwolle een wervend sportklimaat? Op die vraag lopen de antwoorden behoorlijk uiteen. Bij een niet representatieve opiniepeiling tijdens een landelijk sportcongres, eerder deze maand in Rotterdam, blijkt de koppositie van FC Zwolle in de Jupiler League het meest bekend. De Pelikaan en Landstede met de nieuwe topsporthal worden ook genoemd. En de naam van een enkele Zwolse topsporter uit het verleden. Landelijk heeft Zwolle geen imago als sportieve stad, dat is jammer want daaraan kun je je optrekken. Maar je kunt tenminste de ambitie hebben om het te worden. Komende jaren worden daarvoor belangrijk. Maar de omstandigheden zijn niet gemakkelijk. De economische recessie is nog niet voorbij. Het rijk wentelt de bezuinigingen af op de gemeenten. En Nederland loopt het WK voetbal in 2018 mis, zodat we moeten sparen om een maand in Rusland door te brengen.

Bovendien, de gemeenteraadsverkiezingen hebben afgelopen jaar geen wervend collegeakkoord wat betreft sport opgeleverd. Sport wordt weliswaar niet genoemd als bezuinigingspost, toch is in de begroting voor 2011 ook op sport bezuinigd. Al valt het relatief nog mee. Nu heeft Zwolle in vergelijking met andere grote steden altijd een heel bescheiden sportbudget gehad, dus veel valt er nu ook weer niet te halen. De bodem komt al snel in zicht.

De toekomst ziet er ook voor de sportverenigingen niet vanzelfsprekend zonnig uit. Mensen kiezen meer voor individueel sporten. Het vinden van voldoende vrijwilligers blijft een lastige opgave, van verenigingsbesturen wordt grote professionaliteit gevraagd. Veel verenigingen hebben moeite jaarlijks de begroting sluitend te krijgen. Geen wonder dat verenigingen onder druk staan. Het is niet vanzelfsprekend dat over tien of vijftien jaar de sportverenigingen in Zwolle nog net zo bestaan, ontwikkelingen kunnen snel gaan. Ik pleit er voor om met behulp van de Verenigingsmonitor de situatie in Zwolle eens in kaart te brengen. Want de sportverenigingen zijn de ruggegraat van het sportgebeuren in de stad.

SportService Zwolle
We zijn blij dat SportService Zwolle de ondersteuning van sportverenigingen in het afgelopen jaar verder heeft uitgebreid met de digitale Kennisbank voor Verenigingszaken, een goede ingang voor (passieve) ondersteuning. Voor de sportdeelname is er het digitale overzicht van het sportaanbod in de stad dat SportService Zwolle bijhoudt. De actieve ondersteuning van verenigingen moet echter nog beter. Ook de sportverenigingen zelf zitten niet stil. We zien verenigingen fuseren om de toekomst sterker aan te kunnen. Verenigingen zoeken de samenwerking. De gemeente staat daar vanuit sportbeleid welwillend tegenover, maar loopt niet voorop.

Voor de sportverenigingen is het wel belangrijk dat de gemeente zich uitspreekt. De gemeentelijke Sportnota 2006-2011, die volgend jaar afloopt, wordt niet geactualiseerd. Dat is niet erg, we zitten niet op een nieuw pak papier te wachten. We hebben wel behoefte aan een geactualiseerd actieprogramma waar we ons de komende jaren op kunnen richten, dat transparant maakt wat de gemeente de komende jaren van de sportverenigingen verwacht en wat ze zelf van plan is te gaan doen. Steunt de gemeente verdere samenwerking van sportverenigingen, welk belang heeft ze daarbij en hoe laat ze dat merken? Heeft de gemeente op dat punt een beleid of reageert ze ad hoc? Hoe staat de gemeente tegenover het verrichten van maatschappelijke taken door verenigingen? In de vorige bestuursperiode is er voorzichtig iets op gang gekomen, met name in de relatie met onderwijs en in jeugdopvang. Ook in de relatie met zorg zijn zaken opgepakt.

Jeugdsportfonds Zwolle
Een mooi voorbeeld is het Jeugdsportfonds Zwolle. In een paar jaar tijd is het fonds uitermate succesvol geworden. Meer dan 300 jongeren zijn nu met een subsidie van het Jeugdsportfonds aan het sporten. Het gaat daarbij vooral om meedoen, om sociaal actief zijn, en natuurlijk ook om gezondheid. Jeugsportfonds Zwolle wordt gesponsord door het Zwolse bedrijfsleven. Op dit moment loopt er een nieuwe wervingsactie, want vanwege het succes van het sportfonds is extra geld nodig. De gemeente Zwolle heeft in het verleden een startsubsidie gegeven. Ik meld dat hier met nadruk, omdat het een mooi voorbeeld is van een integrale financiering vanuit zorg en sport.

Verdere samenwerking tussen sport en de zorgsector is best mogelijk. Programma’s die nu nog los van elkaar worden ontwikkeld kunnen ook samen worden gedaan. Zo kan het bijbehorende geld beter worden ingezet. Voor de komende jaren moet daarop de focus worden gericht. We moeten met hetzelfde geld meer resultaat boeken. Bij de verdere aanpak hiervan is de regiefunctie van de gemeente onmisbaar. Als de gemeente helderheid geeft over te realiseren maatschappelijke doelen, dan kan ze verenigingen uitnodigen en uitdagen om met voorstellen te komen. De gemeente werkt aan een visie op integraal jeugdbeleid; dat is een goede testcase. Sport moet daarin een belangrijke plek krijgen, benieuwd op welke manier sportverenigingen er iets van gaan merken.

Aandachtspunten
Voor het komende jaar zie ik de volgende aandachtspunten. Ondanks economische tegenwind, ondanks gemeentelijke bezuinigingen, ondanks een lauw collegeprogramma, we blijven ons inzetten voor een wervend sportklimaat in Zwolle.

1. Dat betekent: vitale sportverenigingen, in allerlei takken van sport en spelend op allerlei niveaus, die samen uitstralen hoeveel plezier en voldoening sporten kan geven. Die verenigingen zijn de ambassadeurs van het sport-élan van de stad.

2. Dat betekent: blijven investeren in onze sportaccommodaties, zorgen dat ze er goed uitzien, zorgen dat ze voldoen aan de vraag vanuit sporters en sportverenigingen, voorkomen van achterstallig onderhoud. Het zou goed zijn, en het ziet er ook naar uit, dat Het Hoge Laar na jaren van verloedering komend jaar weer een nieuwe invulling krijgt.

3. Dat betekent ook: zorgen dat die accommodaties optimaal gebruikt worden! Betere coördinatie van het gebruik van de sportzalen door te zorgen dat er via één loket wordt verhuurd.

4. En hoe vaak hebben we nu al niet tegen elkaar gezegd dat onze sportvelden er overdag onnodig verlaten bij liggen. Scholieren, ouderen, revaliderende patiënten, huisvaders en -moeders met een dagje parttime-verlof, in potentie zijn de mogelijkheden groot. Maar het is een vraag die geactiveerd en georganiseerd moet worden.

5. We zien als Sportraad Zwolle nog steeds een wezenlijke rol voor sportparkmanagers om de samenwerking tussen verenigingen te bevorderen, om nieuw en beter sportaanbod te helpen ontwikkelen, om bijzondere doelgroepen op te vangen en in beweging te krijgen. Wat betreft de sportdoelen en sportresultaten kijk ik dan naar de sportverenigingen op die complexen, wat betreft de maatschappelijke doelen die er worden gerealiseerd kijk ik naar de gemeente. Niet alleen naar het sportbudget, nee, vooral naar integrale budgettering vanuit onderwijs-zorg-welzijn en gezondheid en sport. Het zou me een lief ding waard zijn als op het gemeentehuis de schotten tussen die sectoren zouden omvallen. Zodat we met integrale inzet van bestaande budgetten veel meer kunnen doen. De Sportraad zal de discussie over de aanstelling van sportparkmanagers in het komende jaar actief blijven voeren/voeden.

6. Bij een wervend sportklimaat moeten we het belang van prestatie- en topsport en van sportevenementen niet onderschatten. Daar trekken de amateursporters zich aan op. Daar wordt ook voor de passieve sportbeoefenaars de sport in Zwolle het meest zichtbaar gemaakt. Daaraan wordt afgemeten of Zwolle het imago heeft van een sportieve stad of niet. En dat imago enthousiasmeert mensen weer om mee te doen. De gemeente moet laten merken dat ze daarin gelooft en actief steunt. Alleen dan kan ze een beroep op het bedrijfsleven doen om ook over de brug te komen. En alleen dan verdienen de stadsbestuurders het om zich zo nu en dan eens met een Zwolse topsporter te laten fotograferen.

Sportimago en sportklimaat lopen als een rode draad door mijn verhaal. Ik wens iedereen toe dat we het komend jaar weer uitbundig kunnen genieten van sport in Zwolle.

Lourens de Jong